درخ چنار

شرح گیاه:

چنار درختی است یک پایه با گلهای تک جنس و شبیه هم که بر روی گل آذین های فشرده کروی شکل قرار دارند. زمان گل دهی آن در ماه های فروردین و خرداد است. لقاح آن نیز به دو صورت خودگشنو هم دگرگشن انجام می شود.

میوه چنار پس از تلقیح گل های ماده به شکل کوزه های کوچک و سبز رنگی روی نهنجی کروی شکل ظاهر می شود. پس از مدتی میوه ها به فندقه های خشک و مرکب تبدیل و در همان سال می رسند.

میوه چنار دانه ای دو لپه ای دارد که در داخل فندقه قرار گرفته است. اگر میوه ها (فندقه ها) در محیط مناسبی از نظر شرایط خاک و رطوبت پراکنده شوند، در زمانی کمتر از 10 روز رشد کرده و خود را نمایان می سازد. با این وجود قوه ی نامیه بذر چنار بسیار کم است و اگر بذر کهنه شود، ممکن است رشد نکنند.

شرایط زیستگاهی:

خاک چنار به علت داشتن ریشه های قوی و عمیق، در خاک های نسبتا ریز بافت، عمیق آبرفتی با رطوبت متعادل و زهکشی خوب رشد می کند. در خاک های کم عمق، سنگلاخی یا قلوه سنگی، متراکم یا درشت بافت و آهکی رشد آن محدود می شود و قبل از فصل پاییز خزان می کند (مانند خاک منطقه جنوب تهران که به علت فشردگی و وجود لایه های تقریبا غیر قابل نفوذ در قسمت های زیرین، مانع از رشد ریشه ها شده است) و تجمع زیاد آب در خاک، ریشه ها را خفه می کند. بنابر این از کاشت این درخت در خاک هایی با زهکشی نامناسب باید خودداری نمود.

تهویه نامناسب خاک ریشه درختان را در مقابل حمله ی آفات و بیماری ها حساس می کند. از طرف دیگر، تهویه نامناسب حساسیت گیاه را در برابر آسیب های ناشی از اوزون کاهش می دهد و دلیل احتمالی آن را بسته شدن روزنه ها ذکر کرده اند.

برای جلوگیری از این پیشامدها توصیه می شود که دور طوقه درخت را با آسفالت و سیمان و بتون نپوشانند و هنگام کاشت نهال جوان نیز باید به این نکته توجه نمود که چال درخت کاری دست کم وسیعتر و عمیق تر باشد و با خاک قابل نفوذ پر شود. همچنین لازم به ذکر است که برای تهویه بهتر ریشه درخت و در عین حال تمیز نگه داشتن جوی های کنار خیابان، می توان آن ها را به وسیله ی آجرهای دور از هم مفرش کرد.

به منظور تهیه و جلوگیری از فشرده شدن خاک، لازم است هرساله پای درخت هایی که در معابر و خیابان ها کاشته شده اند، بیل بزنند و برای اصلاح خاک از کود حیوانی استفاده کنند.

برخی آفات و بیماری های مهم چنار:

زنجرک چنار : این حشره با فرو بردن خرطوم خود به داخل پارانشیم برگ و مکیدن شیره گیاهی و نیز ترشح بزاق دهان که کلروفیل سلولهای اطراف محل نفوذ خرطوم را فاسد می کند، مانع از رشد طبیعی گیاه می شود. آثار فعالیت این حشره را می توان در سطح فوقانی برگ به صورت لکه های سبز متمایل به زرد مشاهده کرد.

کرم سفید ریشه : لارو این حشره از پوست، ریشه و قسمت های سطحی چوب تغذیه می کند و جریان شیره نباتی را قطع می کند. در نتیجه درخت بعد از مدتی زرد می شود و در پی آن به علت قطع ریشه ها، به زمین سقوط می کند.

پروانه مینور چنار : این حشره در اوایل بهار تخم های خود را در سطح زیرین برگ های چنار می گذارد. پس از تفریخ تخم ها، لاروها وارد برگ می شوند و پس از تغذیه از برگ لکه های سفید آیینه ای روی برگ ایجاد می کنند.

زردی : یکی از بیماری های فیزیولوژیکی مهم چنار است که ابتدا روی برگ های جوان و سرشاخه ها ایجاد شده و از طرفی رگ برگ ها سبز و پارانشیم زرد است. از بین عوامل مختلف که باعث ایجاد کمبود آهن و کلروز در گیاهان می گردد، یکی قلیایی بودن خاک و زیادی آهک در آن و کمبود مواد آلی و عدم تهویه کافی ریشه ها می باشد و دیگری زیاد بودن مقدار یون بی کربنات در آب آبیاری است که موجب کاهش قابلیت استفاده از آهن در خاک و غیر فعال شدن آن در گیاه می شود.

درخ چنار...